ANA SAYFAAna Sayfa   BİZE ULAŞINİletişim Bilgileri   BAĞLANTILARBağlantılar   SİTE HARİTASISite Haritası   SİTE İÇİ ARAMASite İçi Arama          ENGLISHEnglish        Üye Girişi

     01 TEMMUZ 2022 , CUMA

 

Çalışma Raporu

Gazete Pedi

Yayınlar

Gazete ÇMO

Gazete ÇMO
SAYI: 2018/Ocak

Tüm Sayılar »

 
 

Çevre Bilim ve Teknoloji

Çevre Bilim ve Teknoloji
SAYI: 2019/MAYIS 16

Tüm Sayılar »

 
 

Öğrenci Bülteni

Öğrenci Bülteni
SAYI: Ocak-Şubat 2012 2

Tüm Sayılar »

 
 

 
 » KİTAPLAR

 
KURAKLIK VE SU KANUNU ÇALIŞTAYI

Tüm Kitaplar »

 
 

BASINA VE KAMUOYUNUN DİKKATİNE İKTİDAR, KAMU İHALE YASASI’NDAN ELİNİ ÇEKMİYOR

    Yayına Giriş Tarihi: 25.04.2014  Güncellenme Zamanı: 25.04.2014 11:41:44  Yayınlayan Birim: GENEL MERKEZ  
 

 

Siyasi İktidar, Kamu İhale Yasası‘nda 12 yılda yaptığı değişikliklerle kamu alım ve satımlarında yolsuzluğu önleme, sağlıklı ve kaliteli yapılar inşa etmek amacıyla kabul edilen yasayı işi istenilene ihale etme aracına çevirmiştir.

 

Kamu İhale Yasası‘nda, 06.02.2014 tarih 6518 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK ile bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile bir dizi değişiklik yapılmıştır. Kamu İhale Kanunu‘nun 3, 10, 38, 43, 53, 54, 63. maddelerinde değişiklikler yapılmış, Geçici-4. maddeye bir fıkra eklenmiş ve 3 yeni ek madde ihdas edilmiştir. 10. maddede yapılan değişiklik ile mühendis ve mimarların denetleme belgelerindeki oran düşülerek kamu ihalelerine katılmaları olanaksız hale getirilmiş, 38. madde ile ihale komisyonlarının düşük tekliflerin değerlendirilmesinde belgelendirme kriteri kaldırılmış ve komisyona ucu açık takdir yetkisi tanınmış, 43. madde ile düşük teklif verenlerin kesin teminat miktarları idarenin takdir edeceği %6-%15 aralığında artırılmış, Ek-3 maddeyle de "paket ihale" yöntemi geliştirilmiştir.

 

Kamuya ait yapılar 1999 depreminde başarılı bir sınav verememiştir. Dönemin siyasal iktidarı, bu başarısızlığın başlıca nedenlerinden biri olarak gördüğü Kamu İhale Kanunu‘nun değiştirilmesi yönünde bir irade ortaya koymuş, konuyu tüm toplum kesimlerini de işin içine katarak tartışmaya açmış ve tartışmalar belli bir olgunluğa ulaştıktan sonra tasarı haline getirilip, 22.01.2002 tarihinde yasalaştırılmıştır.

 

Geniş bir mutabakatı yansıtan söz konusu yasa, AKP iktidarı döneminde aşama aşama niteliksel bir dönüşüme uğratılarak, ilk haliyle ilişkisini ve mantıksal tutarlılığını tümüyle kaybetmiştir. 4734 Sayılı Kamu İhale Yasası ilk haliyle 70 maddeden oluşmaktaydı. Ancak bu maddelerin neredeyse değişmeyen hükmü kalmamıştır. Kanunun 2. ve 3. maddesi neredeyse her yıl değişmiştir (2002, 2003, 2005, 2007, 2008, 2009, 2011 ve 2012).  Tanımlar değiştirilmiş, kimi tanımlar atılmış, 3. madde ile de yasanın kapsamı daraltılmıştır.

 

Yasa‘nın 4. maddesi 2003 ve 2008 yıllarında değişikliğe uğramış, 5 ve 6. maddeler birer kez, 8. madde iki kez, 10. madde 4 kez değişikliğe uğramış ve ek fıkralar eklenmiştir. 11. madde iki kez, 13, 14 ve 18. madde birer kez, 20, 21 ve 22. madde ikişer kez değişikliğe uğramıştır. 24, 25, 26, 27, 28, 33 ve 34. maddeler de birer kez değiştirilmiştir. 35. madde iki kez, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 46, 47. maddeler birer kez, 48. madde iki kez, 52. madde bir kez, 53. maddede ise tam beş kez değişiklik yapılmıştır. 54. madde iki kez, 55, 56, 58, 60, 61 bir kez, 62. madde üç kez, 63 ve 65. maddeler bir kez değişikliğe uğramıştır. Bu değişikliklerle de kalınmamış, Ek-1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7. maddeler eklenmiş, istisnalar bu hükümlerle genişletilmiş, geçici maddeler çoğaltılmış, geçici 4. maddeye 5 fıkra eklenmiş,  geçici 7, 8, 9, 10,11, 12, 13 14, 15. maddeler eklenmiştir. Tüm bu değişiklikler, eklemeler ya torba yasa ya da KHK ile yapılmıştır.

 

Yasa 2003-2014 yılları arasında (30.07.2003, 27.4.2004, 03.03.2005, 27.12.2007, 20.11.2008, 25.06.2009, 13.02.2011, 31.03.2012, 04.07.2012, 06.02.2014) 9 yasal değişiklik, bir kez de 24.10.2011 tarih 611 sayılı KHK ile değişikliğe uğramıştır. Artık bu yasaya Kamu İhale Yasası demek yanlış olacaktır. Kamu alım ve satımlarında yolsuzluğu önleme, sağlıklı ve kaliteli yapılar inşa etmek amacıyla kabul edilen yasa, tersi bir amaca hizmet etmektedir.

 

Kamu İhale Yasası kapsamında bulunan yapım ve danışmanlık hizmetleri mühendis ve mimarları yakından ilgilendirmektedir. Yasa koyucu, müteahhitlik için yalnızca ekonomik kriterin yeterli olmadığını yaşanan depremlerde test etmiş olduğundan müteahhitlik alanına mühendis ve mimarları çekmek için mesleki yeterliliği ön plana almak istemiştir. Bu nedenle, bizzat işin başında işi yapan ve denetleyen mühendis ve mimarların iş denetleme belgelerinin ihale başvurularında tam olarak değerlendirilmesini düzenlemiş iken, yıllar içinde yapılan değişiklikler ile hem bu belgelerin oranı azaltılmış hem de işi alan firmalarda çalışanların niteliği yönetmelik ya da yasa değişikliği ile düşürülmüştür. Anahtar teknik personel için aranan koşullar kaldırılmış, dolayısıyla böyle bir personel istihdam etme yükümlülüğü kaldırılmıştır. Mühendis ve mimarların üzerine yıkılmış tüm teknik ve güvenlik riskleri bir yana bırakılmış ve ellerindeki belgelerle ihalelere katılmaları olanaksız hale getirilmiştir. Alınan teminatlar ağırlaştırılmış, itirazen şikayet yolu ağır mali yükle caydırıcı hale getirilmiş, düşük fiyat tekliflerinde aranan belgeler ortadan kaldırılmış, her hizmet için ayrı ihale açmak gerekirken son getirilen ek madde ile farklı idarelerin "paket ihale" yöntemiyle birlikte ihale açmasının önü açılmıştır. Objektif mali-mesleki yeterlilik kriterleri olmayan, ihale komisyon kararları ağır mali yük nedeniyle itiraza uğramayan, farklı teminat miktarları, idareye keyfi karar verdirecek belge istenmeden açıklamalarla yetinme, ortak ihale kararları gibi hususlar kamu alım ve satımlarında şeffaflığı, tarafsızlığı, eşit muamele ve rekabet ortamını ortadan kaldırmıştır. Yaz-boz tahtasına çevrilen Kamu İhale Yasası, işi istenilene ihale etme aracına çevrilmiştir. Kamu İhale Yasası‘na bu kadar müdahale eden iktidarın eli bir türlü müteahhitlik alanını düzenlemeye gitmemiştir.

 

Sayıştay raporları ve kamudan alım ve satın alan firmaların dokümanları bir gün elbette ortaya dökülecek ve kamunun zararını hep birlikte göreceğiz.

 

 

Mehmet Soğancı

TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı 


Okunma Sayısı: 440

Tüm TMMOB BASIN AÇIKLAMALARI »

Key Yazılım Çözümleri A.Ş.